ความรู้เบื่องต้น เรื่องเหรียญกษาปณ์

เหรียญ กษาปณ์ หมายถึง ชิ้น หรือแผ่นโลหะที่ได้ประทับตราใด ๆ เพื่อแสดงว่าเหรียญนี้ออกใช้โดย ผู้มีอำนาจตาม กฎหมาย และเป็นการรับรองราคาของแผ่นโลหะนั้น ๆ

ประเภทของ เหรียญกษาปณ์

เหรียญกษาปณ์ที่ผลิตในปัจจุบัน แบ่งตามวัตถุประสงค์ในการผลิตและนำออกใช้ได้เป็น 2 ประเภท คือ เหรียญกษาปณ์หมุนเวียน และเหรียญกษาปณ์ที่ระลึก

เหรียญ กษาปณ์หมุนเวียน (Circulated coin) เป็น เหรียญกษาปณ์ที่ใช้หมุนเวียนอยู่โดยทั่วไปในชีวิตประจำวัน มี 9 ชนิดราคา คือ 1, 5, 10, 25 และ 50 สตางค์ 1, 2, 5 และ 10 บาท แต่ที่ใช้หมุนเวียนจริงในระบบเศรษฐกิจมีเพียง 6 ชนิด ราคา คือ 25 และ 50 สตางค์ 1, 2, 5 และ 10 บาท ส่วนเหรียญชนิดราคา 1, 5 และ 10 สตางค์มีใช้ในทางบัญชีของส่วนราชการและเพื่อจำหน่ายเป็นสินค้าเท่านั้น

เหรียญ กษาปณ์ที่ระลึก (Commemorative coin) เป็น เหรียญกษาปณ์ที่ผลิตออกใช้เนื่องในโอกาสสำคัญทางประวัติศาสตร์ ที่เกี่ยวข้องกับสถาบันทั้งสาม คือ ชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ หรือเหตุการณ์ระหว่างประเทศ

เหรียญกษาปณ์รูปแบบพิเศษ ที่อาจจะเป็นเหรียญกษาปณ์หมุนเวียนหรือเหรียญกษาปณ์ที่ระลึก ได้แก่

Non-circulated coin คือ เหรียญกษาปณ์หมุนเวียนและเหรียญกษาปณ์ที่ระลึกประเภทธรรมดาที่ควบคุมดูแล คุณภาพเป็นพิเศษ ทั้งการผลิตดวงตรา ความคมชัดของลวดลาย การตีตรา และการบรรจุที่จัดทำเป็นพิเศษ เช่น แผงเหรียญ รูปเล่มพร้อมคำบรรยาย หรือกล่อง เป็นต้น เพื่อความสวยงาม และสะดวกในการจัดเก็บ

เหรียญ ขัดเงา (Proof coin) คือ เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกที่มีพื้นเหรียญเป็นมันวาวคล้ายกระจก ลวดลายและตัวอักษรจะเป็นผิวด้านจากการพ่นทราย ลอยเด่นชัดตัดกับพื้นผิวเหรียญ การเตรียมพื้นผิวเหรียญตัวเปล่าที่นำมาผลิตจะใช้วิธีขัดผิวเพื่อลอกเนื้อ โลหะที่อยู่ด้านนอกของเหรียญออก และขัดให้เงางาม วิธีนี้มีข้อเสีย คือ มีอัตราการสูญเสียของเนื้อโลหะสูง และผลผลิตต่ำ (ผลิตได้ช้า)

Burnish coin คือ เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกที่มีพื้นเหรียญเงางามคล้ายกระจก ลวดลายเป็นรอยด้านจากการพ่นทราย ลักษณะคล้ายคลึงกับ เหรียญขัดเงามาก ยกเว้นความเงางามของพื้นผิวที่ด้อยกว่าเล็กน้อย เนื่องจากไม่ได้ลอกพื้นผิวโลหะและมีวิธีการขัดที่แตกต่างกัน แต่ในปัจจุบันเทคโนโลยีการผลิตก้าวหน้าไปมาก นอกจากจะทำให้พื้นผิวเหรียญที่ได้มีคุณภาพใกล้เคียงกับเหรียญขัดเงาแล้ว ต้นทุนการผลิตต่ำ และสามารผลิตเหรียญได้ครั้งละมาก ๆ โรงกษาปณ์หลายแห่งจึงเลิกผลิตเหรียญขัดเงาแบบเดิม และเปลี่ยนมาผลิตเหรียญแบบ Burnish แทน

ข้อ แตกต่างระหว่างเหรียญกษาปณ์หมุนเวียนและเหรียญกษาปณ์ที่ระลึก คือ การวางลวดลายด้านหน้าและด้านหลัง ในกรณีเหรียญกษาปณ์หมุนเวียนจะวางลวดลายแบบ American turning นั่น คือ หากจะพลิกดูลวดลายด้านหลังจะต้องพลิกในแนวดิ่ง (Vertical) ส่วนเหรียญกษาปณ์ที่ระลึกวางลวดลายแบบ European turning ซึ่งจะต้องพลิกเหรียญในแนวนอน (Horizontal

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s